Waardevol leven met veerkracht

  • Volg ons:

10.09.2016

Nieuwe woonvormen en tijd nemen voor kwaliteit. Voor de groeiende groep mensen met niet- aangeboren hersenletsel is De Noorderburg de gespecialiseerde zorgorganisatie in het noorden. Goede zorg, innovatieve kracht, zingeving en menselijke waarden tegen de stroom van bezuinigingen in.

In het kort

Hoe transformeer je een lang leegstaand kantoorgebouw vlakbij het centrum van Groningen in een machtig mooi innovatief huis-op-maat voor mensen met niet- aangeboren hersenletsel? Dan moet je dromen, durven en delen, om het te zeggen in de taal van De Noorderbrug, de specialist voor mensen niet-aangeboren hersenletsel, doofheid met complexe problematiek en chronische neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Huntington.

Marianne van der Harten, Raad van Bestuur: “We zijn slechts anderhalf jaar bezig geweest met de ontwikkeling en bouw. We hebben toekomstige bewoners, familie en medewerkers betrokken bij het proces van ontwikkeling en realisatie en een omgeving gemaakt waar bewoners zich thuis en veilig voelen en medewerkers goed kunnen werken. Het wonen in kleine locaties hebben we hier doorbroken, omdat bewoners aangaven behoefte te hebben aan contact met elkaar, deel uit te maken van een gemeenschap. De woonbeleving van het Woon- en Talentencentrum is kleinschalig, intiem en dynamisch geworden. We hebben het samen bedacht en ik ben echt heel trots dat het gelukt is.”

Ieder mens wil betekenisvol kunnen zijn

Na ons gesprek lopen we over de verrassende gangen, licht meanderend met aan weerskanten appartementen. Elke verdieping is herkenbaar met een door bewoners gekozen thema en kleurstelling. Er is rekening gehouden met wie er wonen; de een heeft door z’n letsel meer of minder last van prikkels, kleuren of stemmingen. Duurzaamheid heeft een duidelijke rol gespeeld bij de keuze van bouw en inrichting, door (her)gebruik van een bestaand gebouw en duurzame materialen en installaties. Dit gebouw is de eerste stap in een gedurfde vastgoedstrategie, want De Noorderbrug is ook elders vergelijkbare wooncentra aan het voorbereiden. In Leeuwarden worden drie kleinere locaties en een Talentencentrum samengebracht in een nieuw centrum aan de Sixmastraat, daarna wordt in Assen en Emmen nieuw gebouwd.  

Als je in gesprek bent met Marianne van der Harten van de Raad van Bestuur van De Noorderbrug, verbaas je je over een wereld waar je weinig van weet als je er niet dagelijks mee in aanraking komt. In de zorg en de manier waarop de samenleving kijkt naar zorg en welzijn verandert veel en nieuwe medische inzichten en technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat cliënten langer kunnen blijven leven. Ontwikkelingen zoals de bezuinigingen op vervoer waar deze cliënten op aangewezen zijn, zorgen ervoor dat participatie en integratie steeds lastiger te realiseren zijn. Hierdoor blijven mensen soms noodgedwongen thuis of missen ze vrijwilligerswerk, terwijl ieder mens juist betekenisvol wil zijn.  

Oplossingen zijn niet eenvoudig: “Juist het feit dat in de enorme groep mensen met niet- aangeboren hersenletsel veel mensen thuis wonen of verspreid over kleine locaties, betekent dat we sterk afhankelijk zijn van rolstoelvervoer om ze naar vrijwilligerswerk en therapie te vervoeren. Het wordt gecompliceerd omdat we met 92 gemeenten te maken hebben met allemaal hun eigen vervoersbezuinigingen. Voor De Noorderbrug betekende dit afgelopen jaar een kostenverzwaring van negenhonderdduizend euro, dat houden we niet lang vol. Maar we blijven ons inzetten voor participatie en integratie. Vervoer is onontbeerlijk om van betekenis te kunnen zijn en een sociaal leven te leiden.”

Groeiend aantal jongeren

Cliënten zijn de inspiratie van Marianne. Elk met hun eigen verhaal en de kracht om ondanks de gevolgen van hun hersenletsel te onderzoeken hoe ze verder kunnen. Ze zijn ergens in hun leven getroffen door ongeluk, hersenbloeding of ziekte met aansluitend hersenletsel en met meer of minder grote fysieke en psychische gevolgen. “Het kan iedereen overkomen. De groep is groot, in aantallen de grootste groep ‘zieken’ van Nederland. Totaal gaat het om circa 650.000 mensen, dus ruwweg 5 procent van de bevolking en ieder jaar komen er 80.000 cliënten bij. Niet- aangeboren hersenletsel is geen diagnose, dus we weten ook niet precies hoeveel mensen het betreft.”

“De gemiddelde leeftijd is vijftig jaar, waaronder veel jongeren die tijdens de geboorte, door een ongeluk of een val hersenletsel oplopen. Het is een enorm diverse groep, de aandoeningen en gevolgen zijn zeer verschillend en de zorgvragen en behandelmethoden eveneens heel divers. “Door de transitie in de zorg wordt er niet meer gedifferentieerd en dat streven naar standaardisatie maakt het heel lastig. De zorgketen moet beter aansluiten, er zijn nog te veel verschillende zorgorganisaties en verschillende financieringsvormen. De tendens van verharding en individualisering maakt het er niet makkelijker op voor mensen die ‘anders’ zijn; in toenemende mate is er stil leed in de samenleving.”

Specialistische zorg betekent vooruitgang

“Vooruitgang is er, bijvoorbeeld door toenemende professionaliteit in het specialisme van medewerkers. Medewerkers zijn continu bezig zich verder te ontwikkelen omdat ze beter willen worden in hun vak en in samenwerking. Dat doen ze door hun kennis up-to-date te houden en te reflecteren op hun handelen. Ook een behandelprogramma zoals Hersenz, het landelijke initiatief van twaalf zorgorganisaties voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel, is een voorbeeld van vooruitgang. Het is een multi- disciplinaire behandeling gericht op het omgaan met de beperkingen, het verwerken van veranderingen en verlies en het vinden van een nieuwe balans op diverse levensgebieden. Hersenz richt zich zowel op de cliënt als de naasten. De combinatie van behandeling in een groep en behandeling thuis zorgen ervoor dat het geleerde gelijk aansluit bij het dagelijks handelen.

Van der Harten over de resultaten van Hersenz die naar voren komen uit een onderzoek van de Universiteit van Maastricht: “Het geeft mensen meer grip op hun leven, ze worden zelfstandiger, mentaal en fysiek sterker en ze zijn minder belastend voor hun naasten en mantelzorgers. Het is een investering die zich op de langere termijn terug verdient, doordat de zorgvraag afneemt en zowel cliënten als mantelzorgers minder beroep doen op huisarts, wijkteams en andere zorgverleners. Er is dus alle reden om Hersenz op meer plaatsen aan te bieden, omdat we met deze vorm van zorg beter aansluiten bij de problemen van cliënten in de chronisch fase.”

“Waar we nog meer vooruitgang kunnen boeken is de vraag hoe we voor al die mensen de kwaliteit van leven kunnen verbeteren. Tijd en aandacht spelen daarin een grote rol, we moeten niet louter medisch kijken, maar meer naar veerkracht en zingeving.”  

Lees de officiële publicatie

Klik hier voor de publicatie in het Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad
Datum: 10 september 2016

Print deze pagina