Kenmerken doofheid met bijkomende complexe problematiek

  • Volg ons:

Van de totale groep burgers met een zintuiglijke beperking in Nederland, heeft een kleine groep te maken met bijkomende complexe problematiek. Hierbij kunt u denken aan gedragsproblemen, een verstandelijke beperking, psychiatrische problemen, hersenletsel of een vorm van autisme. Voor het beantwoorden van hulpvragen van deze burgers is specifieke kennis en deskundigheid nodig. Hiervoor kunt u een beroep doen op het specialisme van De Noorderbrug.

In het kort

Op het gebied van doofheid zijn er twee vormen te onderscheiden: prelinguale doofheid en postlinguale doofheid. Prelinguale doofheid ontstaat vóór de taalontwikkeling. Prelinguale doven communiceren in de Nederlandse Gebarentaal (NGT). Het aanleren en beheersen van een auditief georiënteerde taal kost deze groep veel moeite en tijd. Postlinguale doven zijn op latere leeftijd geleidelijk of plots doof geworden, bijvoorbeeld als gevolg van een hersenvliesontsteking of tumor. Deze groep mensen communiceert vaak in het Nederlands met Gebarentaal (NmG) en moet een nieuwe vorm van communiceren aanleren.

Algemene ontwikkeling

De meeste doven met bijkomende complexe problematiek groeien op in horende gezinnen. Het dove kind wordt minder uitgedaagd zich te ontwikkelen, zeker wanneer de communicatie in het gezin niet is aangepast op iemand die doof is. In veel gevallen is een informatieachterstand of laaggeletterdheid het gevolg. Hierdoor ontstaan er problemen met het lezen en begrijpen van taal.

Sociale ontwikkeling

Op sociaal vlak ontstaat bij dove kinderen vaak een achterstand op horende kinderen. De ontwikkelingsachterstand is niet zozeer het gevolg van de doofheid zelf, als wel van de maatschappij die auditief is ingesteld. Doven hebben vaak een minder ontwikkelde gevoeligheid voor sociale verhoudingen en normen en waarden in de maatschappij. Een sociaal isolement kan daarvan het gevolg zijn.

Emotionele ontwikkeling

Goed kunnen communiceren is belangrijk om achterliggende gedachtes en emoties van anderen en jezelf te begrijpen. Voor dove mensen is dit veel lastiger omdat zij niet automatisch de dingen meekrijgen die om hen heen gebeuren.

Psychische problemen

Verschillende onderzoeken tonen aan dat in verhouding meer doven dan horenden kampen met psychische problemen. Als oorzaak hiervan wordt gesteld dat doven in de horende wereld veel hindernissen tegenkomen en het leven voor hen veel ingewikkelder is.

Dovencultuur

Het doof-zijn en de gebarentaal zorgen voor een sterk eenheidsgevoel binnen de dovenwereld. Dit wordt versterkt doordat doven zich vaak buitengesloten voelen van de horende wereld. De dovencultuur is een cultuur met een collectieve taal, eigen omgangsvormen en gemeenschappelijke geschiedenis.

Mogelijke (maatschappelijke) gevolgen

  • Verlies van werk en inkomen
  • Terugval in zelfredzaamheid en participatie
  • Eenzaamheid
  • Overbelasting en arbeidsuitval mantelzorgers
  • Relatieproblemen
  • Opvoedingsproblemen
  • Financiële problemen
  • Maatschappelijke overlast
Print deze pagina